Wat kun je doen tegen artrose? Tips en behandelopties

Belangrijkste inzichten

• Olijfolie op de huid werkt beter dan ibuprofen-gel: In een dubbelblinde, gerandomiseerde studie bleek uitwendig aangebrachte olijfolie significant effectiever dan een ibuprofen-gel in het verminderen van pijn bij knieartrose.
• Minimale kosten, maximaal effect: Slechts 1 gram extra vierge olijfolie (minder dan 1/4 theelepel) driemaal daags aanbrengen kost nog geen 3 cent per dag en zorgde na een maand al voor duidelijke pijnverlichting.
• Aardbeien verminderen gewrichtspijn (wetenschappelijk bewezen): Gerandomiseerde dubbelblindstudies tonen een significante pijnstillende werking aan bij patiënten met osteoartrose door het regelmatig eten van aardbeien.
• Olijfolie innemen via voeding heeft geen effect op gewrichten: Een systematische review en meta-analyse liet zien dat het doorslikken van olijfolie GEEN ontstekingsremmende voordelen biedt bij de mens – het effect treedt uitsluitend op bij uitwendige toepassing op de huid.
• Langetermijneffect van bessen: Het ontstekingsremmende effect van bessen (dagelijks 1 kopje blauwe bessen of 2 kopjes aardbeien) versterkt na verloop van tijd – hoe consequenter je ze eet, hoe beter het effect.
• Ook effectief bij reumatoïde artritis: Bij vrouwen met reumatoïde artritis was extra vierge olijfolie op de huid effectiever dan geen behandeling en deed het zelfs ibuprofen-gel achter zich bij het onder controle houden van ochtendstijfheid en ontstekingspijn in vingers en knieën.
• Kersen- en granaatappelsap niet klinisch effectief: Ondanks positieve effecten op ontstekingswaarden in het bloed, leidden noch kersensap noch granaatappelsap tot meetbare klinische verbeteringen bij artrosepatiënten in wetenschappelijk onderzoek.
• Zware medicatie met risico op ernstige bijwerkingen: TNF-alfaremmers kunnen in zeldzame gevallen ernstige complicaties geven – natuurlijke alternatieven bieden een laagdrempelige optie met minimaal risico.
• Olijfextract is iets anders dan olijfolie: Studies met positieve resultaten voor orale toediening gebruikten specifiek olijfextract (gevriesdroogd olijfvegetatiewater) – deze wateroplosbare polyfenolen zitten niet in gewone olijfolie uit de supermarkt.
• Geschikt voor meerdere gewrichten: Het lokaal inmasseren van olijfolie bleek effectief bij verschillende gewrichten, waaronder knieën, schouders, vingers en heupen.

Basisprincipes van artrose

Wat is artrose en hoe ontstaat het?

Artrose, ook wel gewrichtsslijtage of osteoartrose genoemd, is wereldwijd de meest voorkomende aandoening van het bewegingsapparaat. Bij artrose neemt de kwaliteit van het kraakbeen in de gewrichten geleidelijk af. Kraakbeen fungeert als een gladde schokdemper tussen de botuiteinden. Wanneer dit dunner en ruwer wordt, kunnen ontstekingsprocessen in het gewrichtskapsel ontstaan. In een vergevorderd stadium kunnen de botten zelfs direct over elkaar schuren, wat leidt tot forse pijnklachten en bewegingsbeperkingen, zoals ook beschreven in richtlijnen van onder meer Thuisarts.

De aandoening ontwikkelt zich meestal sluipend over een periode van jaren. In eerste instantie verliest het kraakbeen zijn veerkracht, waardoor microscopisch kleine slijtagedeeltjes loslaten. Deze deeltjes prikkelen het gewrichtsslijmvlies en lokken milde ontstekingsreacties uit, wat de afbraak van het kraakbeen verder versnelt. Zo ontstaat een vicieuze cirkel van ontsteking en kraakbeenschade. Tegelijkertijd probeert het lichaam de druk op te vangen door aan de randen van het gewricht nieuw bot aan te maken. Deze botuitsteeksels (osteofyten) kunnen extra stijfheid en pijn veroorzaken.

Wat is het verschil tussen artrose en artritis?

Hoewel de termen artrose en artritis vaak door elkaar worden gebruikt, gaat het om twee wezenlijk verschillende aandoeningen. Artrose is primair een degeneratieve gewrichtsaandoening waarbij mechanische belasting, eerdere blessures en veroudering vooropstaan. Eventuele ontstekingen zijn secundair en treden op als reactie op de kraakbeenslijtage.

Artritis – zoals reumatoïde artritis – is daarentegen een primaire auto-immuunziekte. Hierbij valt het eigen afweersysteem het gewrichtskapsel aan, wat leidt tot acute en chronische ontstekingen. Waar artrose zich langzaam ontwikkelt in specifieke overbelaste gewrichten, kan artritis plotseling opvlammen en tast het vaak symmetrisch meerdere gewrichten tegelijk aan. Het interessante is dat wetenschappelijk onderzoek aantoont dat uitwendig aangebrachte olijfolie bij beide aandoeningen kan helpen om pijn en gevoeligheid te temperen.

Welke gewrichten worden het vaakst getroffen door artrose?

Bepaalde gewrichten vangen dagelijks enorme krachten op en zijn daardoor extra gevoelig voor slijtage. Op nummer één staat gonartrose: artrose van het kniegewricht. De knie draagt bij iedere stap een veelvoud van het lichaamsgewicht. Vragen over de knie behoren dan ook tot de meest voorkomende redenen voor een bezoek aan de huisarts of orthopedisch chirurg.

Daarnaast komt heupartrose (coxartrose) veel voor, gevolgd door slijtage in de handen, met name aan de vingerkootjes (knobbeltjes van Heberden en Bouchard) en het duimbasisgewricht. Ook de schouder, enkels en het basisgewricht van de grote teen worden regelmatig getroffen. Opvallend genoeg blijkt uit klinische studies dat het lokaal inmasseren van olijfolie op vrijwel al deze gewrichtszones effect kan hebben – van de knie en heup tot de vingers en schouders.

Welke symptomen treden op bij artrose?

Het meest kenmerkende symptoom van artrose is startpijn en ochtendstijfheid. Na een periode van rust voelt het gewricht stroef en pijnlijk aan, bijvoorbeeld direct na het opstaan of na langdurig zitten. Vaak vermindert dit na enkele minuten rustig bewegen, zodra de gewrichtsvloeistof weer gelijkmatig is verdeeld en het gewricht als het ware ‘warmgedraaid’ is.

Naarmate de aandoening vordert, ontstaan ook belastingspijnen bij alledaagse handelingen, zoals traplopen bij knieartrose of een pot opendraaien bij handartrose. In latere stadia kan zelfs nachtelijke rustpijn optreden. Veel mensen ervaren bovendien een krakend of schurend gevoel (crepitatie), lichte zwelling door gewrichtsvocht en een verminderde beweeglijkheid. Bij een opvlamming (‘geactiveerde artrose’) kan het gewricht tijdelijk warm, rood en extra pijnlijk zijn.

Natuurlijke behandeling van artrose: wat kun je doen tegen artrose?

Welke behandelopties zijn er en hoe zit het met artrose knie medicijnen?

De reguliere aanpak van artrose volgt doorgaans een stapsgewijs behandelplan. De basis bestaat uit niet-medicamenteuze maatregelen: gerichte beweegtherapie, fysiotherapie en gewichtsbeheersing om overbelasting te verminderen. Deze stappen zijn essentieel om de spieren rondom het gewricht sterk te houden en de functie te behouden.

Wanneer pijnstillers nodig zijn, worden vaak NSAID’s ingezet, zoals ibuprofen, naproxen of diclofenac, hetzij als tablet, hetzij als gel voor op de huid. Bij ernstige opvlammingen kan een arts een corticosteroïdinjectie in het gewricht overwegen. Pas wanneer conservatieve therapieën en medicatie onvoldoende effect hebben, komt een operatieve ingreep – zoals een gewrichtsvervangende prothese – in beeld.

Tegelijkertijd tonen steeds meer wetenschappelijke studies aan dat een natuurlijke behandeling van artrose een waardevolle rol kan spelen. Vooral ontstekingsremmende voeding en het lokaal aanbrengen van extra vierge olijfolie laten veelbelovende resultaten zien. Deze methoden brengen nauwelijks risico’s of bijwerkingen met zich mee en kunnen de kwaliteit van leven merkbaar verbeteren.

Welke niet-medicamenteuze therapieën helpen om bij een artrose knie pijn te verlichten?

Blijven bewegen via gerichte oefentherapie is de belangrijkste hoeksteen als je een artrose knie wilt behandelen. Waar vroeger rust werd geadviseerd, weten we nu dat regelmatig en gedoseerd bewegen noodzakelijk is. Beweging stimuleert de aanvoer van voedingsstoffen naar het kraakbeen via de gewrichtsvloeistof en verstevigt de stabiliserende spieren. Sporten met een lage schokbelasting, zoals fietsen, zwemmen en specifieke spierversterkende oefeningen, zijn hiervoor ideaal.

Fysische ondersteuning kan eveneens verlichting bieden: warmte ontspant stijve spieren, terwijl een koud kompres juist helpt bij een acute, warme ontsteking. Een ergotherapeut kan praktische tips geven om gewrichten in het dagelijks leven te ontzien, en hulpmiddelen zoals een kniebrace, wandelstok of corrigerende inlegzolen kunnen de druk op het aangedane gewricht direct verlagen.

Tot slot speelt voeding een grote rol. Een voedingspatroon rijk aan groenten, fruit, volkorenproducten en gezonde vetten helpt laaggradige ontstekingen in het lichaam te dempen. Zoals recent onderzoek aantoont, leveren met name bessen en aardbeien dankzij hun hoge gehalte aan antioxidanten en polyfenolen een wetenschappelijk onderbouwde bijdrage aan het verlichten van gewrichtspijn.

Olijfolie voor uitwendig gebruik: welk eeuwenoud middel helpt tegen artrose?

Kan olijfolie helpen en natuurlijke behandeling artrose ondersteunen?

Op de vraag of olijfolie kan helpen bij gewrichtsslijtage is geen eenvoudig ja of nee te geven: de manier van toedienen maakt namelijk het verschil. Terwijl het innemen van olijfolie volgens een systematische review en meta-analyse bij mensen geen duidelijke ontstekingsremmende voordelen laat zien, blijkt het uitwendig aanbrengen ervan verrassend effectief.

In een dubbelblinde, gerandomiseerde klinische studie werd extra vierge olijfolie op de huid rechtstreeks vergeleken met een farmaceutische gel met een ibuprofen-achtige werkstof bij patiënten met knieartrose. Het resultaat was opmerkelijk: de uitwendig aangebrachte olijfolie bleek significant effectiever in het verlichten van pijn dan de medicinale gel. Deze inzichten zijn bijzonder waardevol voor wie op zoek is naar een natuurlijke behandeling van artrose in de knie, een van de meest aangedane gewrichten.

Het verschil tussen inname via de voeding en uitwendig gebruik ligt in de specifieke bestanddelen van olijfolie. Bij lokaal aanbrengen kunnen bepaalde bioactieve stoffen direct op de pijnlijke plek inwerken en ontstekingsprocessen in het gewrichtskapsel afremmen, zonder dat ze eerst het spijsverteringskanaal hoeven te passeren.

Hoe werkt olijfolie op de huid om artrose knie pijn te verlichten?

Het exacte werkingsmechanisme van olijfolie op de huid bij gewrichtspijn is nog niet tot in het kleinste detail ontrafeld, maar meerdere factoren spelen een rol. Extra vierge olijfolie zit boordevol bioactieve stoffen, waaronder fenolverbindingen zoals oleocanthal. Deze stof heeft een chemische structuur die lijkt op ibuprofen en beschikt over krachtige ontstekingsremmende eigenschappen.

Bij het inmasseren dringen deze stoffen door de huid heen naar het onderliggende weefsel. Daar remmen ze lokale ontstekingsreacties door de aanmaak van ontstekingseiwitten tegen te gaan. Uit onderzoek bleek bovendien dat bloedcellen van proefpersonen die polyfenolextracten uit olijven gebruikten, bij contact met kraakbeen uit knieoperaties een aanzienlijk lagere ontstekingsreactie vertoonden, wat gunstig is voor het behoud van het kraakbeen.

Daarnaast draagt de mechanische werking van het inwrijven — een zachte massage — bij aan het verminderen van de pijn. Het stimuleert de doorbloeding, ontspant stijve spieren rondom het gewricht en kan via neurofysiologische mechanismen (de poorttheorie van pijn) pijnprikkels dempen. De combinatie van werkzame stoffen en mechanische stimulatie maakt olijfolie een veelbelovende optie om artrose knie pijn te verlichten en ook andere pijnlijke gewrichten soepeler te houden.

Welke dosering olijfolie is aan te raden bij artrose?

De wetenschappelijke literatuur geeft duidelijke handvatten voor de dosering bij uitwendig gebruik. In het klinische onderzoek naar het behandelen van knieartrose gebruikten de deelnemers slechts 1 gram extra vierge olijfolie per keer — dat is minder dan een kwart theelepel. Deze kleine hoeveelheid werd driemaal daags op het aangedane gewricht aangebracht.

De kosten van deze methode zijn minimaal: met minder dan 3 cent per dag is deze therapie met olijfolie aanzienlijk voordeliger dan farmaceutische crèmes. De studieduur was een maand, en binnen die periode trad al een duidelijke pijnverlichting op. De onderzoekers vermoeden dat het effect bij langduriger gebruik mogelijk nog verder toeneemt.

Voor het behandelen van artrose aan de schouder, voet of andere gewrichten kun je dezelfde dosering en frequentie als uitgangspunt aanhouden. Kies altijd voor extra vierge olijfolie van koude persing, omdat deze de hoogste concentratie actieve voedingsstoffen en antioxidanten bevat. Masseer de olie rustig in de huid boven het gewricht tot deze volledig is ingetrokken. Doe dit bij voorkeur ’s ochtends, ’s middags en ’s avonds, bijvoorbeeld na een warme douche of een warm bad wanneer de poriën openstaan en de opname optimaal is.

Bessen als ontstekingsremmende voeding: wat kun je doen tegen artrose?

Zijn bessen effectief tegen pijn door gewrichtsslijtage?

De werking van bessen bij gewrichtsklachten is wetenschappelijk goed onderbouwd. Vooral aardbeien leverden in gerandomiseerde, dubbelblinde cross-over-studies opvallend positieve resultaten op. Deelnemers met knieartrose die regelmatig aardbeien aten, ervaarden een significante pijnstillende werking en een meetbare afname van de pijnklachten.

Dit effect ontstaat doordat aardbeien de bloedspiegels van tumornecrosefactor (TNF) kunnen verlagen — een ontstekingseiwit dat een sleutelrol speelt bij gewrichtsontstekingen en slijtage van het kraakbeen. In een studie zorgde het eten van aardbeien bij volwassenen met overgewicht en knieartrose voor een sterke daling van de TNF-waarden in het bloed en minder lipideperoxiden, belangrijke markers voor oxidatieve stress.

Ook blauwe bessen laten veelbelovende resultaten zien. Wie dagelijks het equivalent van één kop blauwe bessen of twee koppen aardbeien eet, vertoont in laboratoriumtesten een duidelijke remming van ontstekingsreacties. Extra interessant is dat dit effect toeneemt naarmate je bessen langer en consequenter eet. Hoe regelmatiger je ze op het menu zet, hoe sterker het beschermende effect — een groot voordeel ten opzichte van veel reguliere medicatie.

Wat kun je doen tegen artrose om klachten zelf te verlichten?

Er zijn verschillende effectieve stappen die je zelf in je dagelijks leven kunt zetten. Op de eerste plaats staat regelmatige, gewrichtsvriendelijke beweging of gerichte beweegtherapie. Kies voor activiteiten zoals zwemmen, fietsen of wandelen: die overbelasten de gewrichten niet, maar versterken wel de spieren eromheen. Vraag eventueel advies aan een fysiotherapeut voor passende oefeningen.

Daarnaast vormt ontstekingsremmende voeding de basis voor een natuurlijke aanpak. Twee koppen verse aardbeien of een kop blauwe bessen per dag maken volgens wetenschappelijke studies al een meetbaar verschil. Vul dit aan met andere bronnen van antioxidanten, verse groenten, volkorenproducten en vette vis vol omega 3-vetzuren.

Het uitwendig aanbrengen van extra vierge olijfolie is een laagdrempelige methode om lokale pijn te dempen. Masseer driemaal per dag ongeveer een kwart theelepel olijfolie in op de pijnlijke plek. Dit kun je combineren met warmte- of koudetherapie: warmte helpt bij chronische stijfheid, terwijl kou verlichting biedt bij een acute opvlamming met warmte en zwelling.

Bij overgewicht zorgt gewichtsverlies voor een directe ontlasting van dragende gewrichten zoals de knie en heup. Zelfs een bescheiden gewichtsafname vermindert de belasting op het kraakbeen aanzienlijk. Zorg ten slotte voor voldoende slaap en ontspanning, want chronische stress en slaaptekort kunnen ontstekingsprocessen in het lichaam aanwakkeren.

Conventionele vs. natuurlijke opties: artrose knie behandelen

Wat helpt het beste om artrose knie pijn te verlichten?

Er is geen standaardantwoord op de vraag hoe je het beste artrose knie pijn kunt verlichten, omdat dit afhangt van de ernst van de slijtage, het gewricht en je persoonlijke situatie. De wetenschap laat echter zien dat een gecombineerde aanpak, waarin leefstijl, voeding en gerichte zorg samenkomen, op de lange termijn het meest succesvol is.

Reguliere pijnstillers en artrose knie medicijnen zoals niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAID’s) kunnen snel verlichting geven, maar brengen bij langdurig oraal gebruik risico’s op bijwerkingen met zich mee, zoals maagklachten. Lokale NSAID-gels kunnen bij 60% van de patiënten een pijnvermindering van 50% geven en hebben veel minder systemische bijwerkingen dan tabletten, wat ook aansluit bij betrouwbare gezondheidsrichtlijnen zoals die van Thuisarts.

Onderzoek naar natuurlijke alternatieven laat echter zien dat je met leefstijl veel kunt bereiken. De combinatie van uitwendige olijfolie en het dagelijks eten van bessen pakt het probleem van twee kanten aan: lokale pijnstilling én systemische ontstekingsremming. Het feit dat pure olijfolie in direct vergelijkend onderzoek beter scoorde dan een farmaceutische ontstekingsremmende gel, maakt het een waardevolle aanvulling of een zelfstandig alternatief bij milde tot matige klachten.

De meest effectieve strategie om een artrose knie te behandelen bestaat uit: regelmatig gewrichtsvriendelijk bewegen, een voedingspatroon rijk aan ontstekingsremmende voeding en antioxidanten (waaronder bessen), het inmasseren van extra vierge olijfolie en waar nodig tijdelijke ondersteuning met pijnstillers in overleg met je huisarts.

Opvallend detail uit het onderzoek: terwijl sappen zoals kersen- en granaatappelsap wel ontstekingswaarden in het bloed lieten dalen maar geen merkbare pijnverlichting gaven, zorgden aardbeien voor zowel lagere ontstekingswaarden als daadwerkelijke vermindering van de gewrichtspijn.

Overleg bij aanhoudende klachten altijd met je huisarts of behandelend arts. Veel mensen ervaren dat een natuurlijke basis met leefstijlaanpassingen, aangevuld met reguliere artrose knie medicijnen tijdens acute pijnpieken, de meest prettige en duurzame balans biedt.

Praktische adviezen voor het dagelijks leven

Succesvol omgaan met gewrichtsslijtage vraagt niet alleen om kennis van effectieve methoden, maar vooral om een consequente toepassing in je dagelijkse routine. Met dit concrete stappenplan breng je de wetenschappelijke inzichten direct in de praktijk.

Stappenplan voor het aanbrengen van olijfolie:

Kies allereerst het juiste product. Gebruik uitsluitend biologische extra vierge olijfolie van de eerste koude persing; deze bevat de hoogste concentratie actieve fenolen. Bewaar de fles op een donkere, koele plek om de kwaliteit van de stoffen te waarborgen.

Reinig het pijnlijke gewricht vooraf met warm water en droog de huid goed af. Doe ongeveer een kwart theelepel (circa 1 gram) olijfolie op je handpalm en wrijf je handen even tegen elkaar om de olie op lichaamstemperatuur te brengen. Masseer de olie met rustige, cirkelvormige bewegingen in op de huid rondom het gewricht. Wil je een artrose knie behandelen? Smeer dan de hele knieschijf in en masseer ook de zijkanten goed mee. Masseer rustig 2 tot 3 minuten door totdat de olie volledig is opgenomen.

Herhaal dit driemaal daags: bij voorkeur ’s ochtends bij het opstaan, ’s middags en ’s avonds voor het slapengaan. De ochtendbehandeling is extra waardevol tegen startpijn en ochtendstijfheid. Houd dit minstens vier weken vol om het effect goed te beoordelen, net zoals in de klinische studies werd gedaan.

Bessen toevoegen aan je dagelijkse voeding:

Voor een merkbaar effect eet je dagelijks twee koppen (ongeveer 300 tot 400 gram) verse aardbeien of één kop (circa 150 gram) blauwe bessen. Zijn verse bessen buiten het seizoen niet goed verkrijgbaar of te duur? Diepvriesbessen zijn een uitstekend en volwaardig alternatief met behoud van voedingsstoffen.

Eet de bessen bijvoorbeeld bij het ontbijt door je havermout, kwark of yoghurt. Je kunt ze ook als tussendoortje nemen of verwerken in een smoothie. Regelmaat is hierbij het toverwoord: hoe consistenter je ze eet, hoe sterker de ontstekingsremmende werking op je lichaam en gewrichten wordt.

Heb je last van gewrichtsslijtage aan je schouder, enkel of vingers? Dan gelden exact dezelfde principes. Pas de hoeveelheid olie eenvoudig aan op de grootte van het gewricht: voor kleine vingergewrichten heb je uiteraard minder nodig dan voor een knie of schouder.

Bijhouden en afstemmen:

Houd een eenvoudig logboek bij waarin je dagelijks je pijn een cijfer geeft van 0 tot 10. Noteer ook veranderingen in soepelheid, stijfheid of eventuele zwelling. Na vier weken consequent toepassen kun je zo objectief nagaan wat kun je doen tegen artrose om jouw persoonlijke klachten merkbaar te verminderen.

Stem deze natuurlijke stappen altijd af met de adviezen van je behandelend arts of fysiotherapeut. Bespreek het gebruik van olijfolie en grotere hoeveelheden bessen zeker als je bloedverdunners gebruikt of onder behandeling bent voor andere chronische aandoeningen.

Veelgestelde vragen: wat kun je doen tegen artrose?

Kun je olijfolie op de huid combineren met artrose knie medicijnen?

Ja, olijfolie op de huid kun je probleemloos combineren met andere vormen van artrose behandelen. Er zijn geen wisselwerkingen bekend met orale medicatie. Je kunt het uitstekend gebruiken als aanvulling op fysiotherapie, beweegtherapie of naast farmaceutische pijnstillende gels. Wacht enkel 30 minuten tussen het aanbrengen van verschillende middelen op de huid.

Hoe lang duurt het voordat olijfolie helpt om bij een artrose knie pijn te verlichten?

In klinisch onderzoek zorgde een maand regelmatig aanbrengen al voor een significante pijnvermindering. Sommige mensen merken na een tot twee weken al de eerste verbeteringen, terwijl anderen het volledige effect pas na vier weken ervaren. Onderzoekers vermoeden dat de werking bij langdurig gebruik zelfs nog verder kan toenemen.

Heeft deze natuurlijke behandeling van artrose bijwerkingen?

Olijfolie op de huid is bijzonder veilig en kent nauwelijks bijwerkingen. In de onderzoeken zijn geen ernstige bijwerkingen gerapporteerd. Incidenteel kan er een lichte huidreactie optreden bij personen met een olijfolie-allergie. Merk je roodheid of jeuk, stop dan met het gebruik. In vergelijking met nsaid’s in gelvorm, die maag-darmklachten kunnen veroorzaken, is olijfolie nagenoeg vrij van bijwerkingen.

Moet je dure olijfolie gebruiken of volstaat gewone olijfolie?

Kies voor extra vierge olijfolie van de eerste koude persing, omdat deze de hoogste concentratie bioactieve fenolen en antioxidanten bevat. Het hoeft echter absoluut niet het duurste luxeproduct te zijn. Let op het etiket op de aanduiding ‘extra vierge’ of ‘extra vergine’ en kies bij voorkeur voor biologische kwaliteit. Een fles uit het middensegment van de supermarkt volstaat prima.

Werkt deze ontstekingsremmende voeding ook met andere fruitsoorten?

Hoewel verschillende fruitsoorten gezonde eigenschappen bezitten, lieten specifiek aardbeien en blauwe bessen in wetenschappelijke studies een duidelijke pijnstillende werking zien bij artrose. Kersen- en granaatappelsap hadden weliswaar een gunstig effect op ontstekingswaarden, maar leidden niet tot merkbare klinische verbeteringen. Voor een wetenschappelijk onderbouwde aanpak kun je het beste kiezen voor aardbeien of blauwe bessen.

Kun je de bessen ook als sap drinken?

Hele bessen verdienen altijd de voorkeur boven sap, omdat ze alle vezels en secundaire plantenstoffen behouden die het kraakbeen en je gewrichten ondersteunen. In de succesvolle studies werden uitsluitend hele vruchten gebruikt, geen sappen. Drink je toch liever sap, kies dan voor 100% puur sap zonder toegevoegde suikers, en houd er rekening mee dat dit aanzienlijk meer calorieën bevat en minder verzadigt.

Helpt extra vierge olijfolie ook bij reumatoïde artritis?

Ja, een gerandomiseerde klinische studie onderzocht specifiek vrouwen met reumatoïde artritis. Extra vierge olijfolie op de huid bleek effectiever dan geen behandeling en presteerde zelfs beter dan ibuprofen-gel bij het verlichten van ochtendpijn door ontstekingen in de vingers en knieën. De werking is dus aangetoond bij zowel gewrichtsslijtage door artrose als bij reumatoïde artritis.

Waarom werkt olijfolie innemen niet tegen artrose?

Een systematische review en meta-analyse toonde aan dat het consumeren van olijfolie bij mensen geen directe ontstekingsremmende voordelen biedt bij gewrichtsklachten. De positieve effecten die vaak worden aangehaald, komen voort uit dierproeven met knaagdieren. Bij toepassing op de huid kunnen de werkzame stoffen daarentegen rechtstreeks inwerken op de ontstekingshaard, zonder het spijsverteringskanaal te passeren.

Kun je met olijfolie op de huid pijnstillers verminderen?

Mogelijk wel, maar overleg elke verandering in je medicatie altijd eerst met je behandelend arts of raadpleeg Thuisarts.nl. Omdat olijfolie op de huid in klinische studies minstens zo effectief bleek als farmaceutische gels, lukt het sommige patiënten om hun pijnstillers af te bouwen. Doe dit echter altijd stapsgewijs en onder medisch toezicht.

Is de behandeling met olijfolie geschikt om elk gewricht met artrose te behandelen?

Het wetenschappelijke bewijs richt zich primair op een artrose knie behandelen. Het onderzoek naar reumatoïde artritis liet echter ook duidelijke effectiviteit zien bij vingers en andere gewrichten. Er is dan ook geen reden om de methode niet te proberen bij gewrichtsslijtage aan de schouder, voet of heup. Het gebruik blijft gelijk: breng driemaal daags ongeveer een kwart theelepel olijfolie aan op het pijnlijke gewricht.

Wetenschappelijke bronnen

• Basu A, Kurien BT, Tran H, et al. (2018). Strawberries decrease circulating levels of tumor necrosis factor and lipid peroxides in obese adults with knee osteoarthritis. Food & Function, 9(12):6218-26.
• Schumacher HR, Pullman-Mooar S, Gupta SR, et al. (2013). Randomized double-blind crossover study of the efficacy of a tart cherry juice blend in treatment of osteoarthritis (OA) of the knee. Osteoarthritis and Cartilage, 21(8):1035-41.
• Collins MW, Saag KG, Singh JA. (2019). Is there a role for cherries in the management of gout? Therapeutic Advances in Musculoskeletal Disease, 11:1759720X19847018.
• Ghoochani N, Karandish M, Mowla K, et al. (2016). The effect of pomegranate juice on clinical signs, matrix metalloproteinases and antioxidant status in patients with knee osteoarthritis. Journal of the Science of Food and Agriculture, 96(13):4377-81.
• Sahebkar A, Gurban C, Serban A, et al. (2016). Effects of supplementation with pomegranate juice on plasma C-reactive protein concentrations: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Phytomedicine, 23(11):1095-102.
• Schell J, Scofield RH, Barrett JR, et al. (2017). Strawberries Improve Pain and Inflammation in Obese Adults with Radiographic Evidence of Knee Osteoarthritis. Nutrients, 9(9):949.
• San-Juan-Rodriguez A, Prokopovich MV, Shrank WH, et al. (2019). Assessment of Price Changes of Existing Tumor Necrosis Factor Inhibitors After the Market Entry of Competitors. JAMA Internal Medicine, 179(5):713-6.
• Fellermann K. (2013). Adverse events of tumor necrosis factor inhibitors. Digestive Diseases, 31(3-4):374-8.
• Rutledge GA, Fisher DR, Miller MG, et al. (2019). The effects of blueberry and strawberry serum metabolites on age-related oxidative and inflammatory signaling in vitro. Food & Function, 10(12):7707-13.
• Wauquier F, Mevel E, Krisa S, et al. (2019). Chondroprotective Properties of Human-Enriched Serum Following Polyphenol Extract Absorption: Results from an Exploratory Clinical Trial. Nutrients, 11(12):3071.
• Bitler CM, Matt K, Irving M, et al. (2007). Olive extract supplement decreases pain and improves daily activities in adults with osteoarthritis and decreases plasma homocysteine in those with rheumatoid arthritis. Nutrition Research, 27(8):470-7.
• Accardi G, Aiello A, Gargano V, et al. (2016). Nutraceutical effects of table green olives: a pilot study with Nocellara del Belice olives. Immunity & Ageing, 13:11.
• Fernandes J, Fialho M, Santos R, et al. (2020). Is olive oil good for you? A systematic review and meta-analysis on anti-inflammatory benefits from regular dietary intake. Nutrition, 69:110559.
• Hashmi MA, Khan A, Hanif M, et al. (2015). Traditional Uses, Phytochemistry, and Pharmacology of Olea europaea (Olive). Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2015:541591.
• Rus A, Molina F, Ramos MM, et al. (2017). Extra Virgin Olive Oil Improves Oxidative Stress, Functional Capacity, and Health-Related Psychological Status in Patients With Fibromyalgia: A Preliminary Study. Biological Research for Nursing, 19(1):106-15.
• Morvaridi M, Jafarirad S, Seyedian SS, et al. (2020). The effects of extra virgin olive oil and canola oil on inflammatory markers and gastrointestinal symptoms in patients with ulcerative colitis. European Journal of Clinical Nutrition, 74(6):891-9.
• Bohlooli S, Jastan M, Nakhostin-Roohi B, et al. (2012). A pilot double-blinded, randomized, clinical trial of topical virgin olive oil versus piroxicam gel in osteoarthritis of the knee. Journal of Clinical Rheumatology, 18(2):99-101.
• Hekmatpou D, Mortaji S, Rezaei M, Shaikhi M. (2020). The Effectiveness of Olive Oil in Controlling Morning Inflammatory Pain of Phalanges and Knees Among Women With Rheumatoid Arthritis: A Randomized Clinical Trial. Rehabilitation Nursing, 45(2):106-13.
• Khaw KT, Sharp SJ, Finikarides L, et al. (2018). Randomised trial of coconut oil, olive oil or butter on blood lipids and other cardiovascular risk factors in healthy men and women. BMJ Open, 8(3):e020167.