Noten en cholesterol: natuurlijk je cholesterol verlagen

Belangrijkste inzichten

• Noten verlagen LDL-cholesterol effectief: Meta-analyses tonen aan dat het dagelijks eten van ongeveer 67 gram noten het schadelijke LDL-cholesterol met gemiddeld 7,4% kan verlagen.
• Kleine hoeveelheden hebben al effect: Een handje noten per dag (20-25 gram) kan al meetbare effecten hebben op de bloedvetwaarden.
• Walnoten, amandelen en pistachenoten lopen voorop: Deze drie notensoorten laten in onderzoeken het sterkste cholesterolverlagende effect zien, waarbij pistachenoten met een daling van 6,6 mg/dl extra opvallen.
• Geen gewichtstoename ondanks calorieën: Hoewel noten calorierijk zijn, leidt consumptie ervan niet tot gewichtstoename, omdat ze sterk verzadigen en je automatisch minder van andere voedingsmiddelen eet.
• Onverzadigde vetzuren zijn de sleutel: Het cholesterolverlagende effect berust voornamelijk op het hoge gehalte aan enkelvoudig en meervoudig onverzadigde vetzuren, met name omega 3-vetzuren in walnoten.
• Ongebrande noten zijn gezonder: Ongebrande noten bevatten aanzienlijk minder AGE’s (Advanced Glycation End Products), die oxidatieve stress en ontstekingen kunnen bevorderen.
• Ook triglyceriden profiteren: Bij mensen met verhoogde beginwaarden kunnen noten de triglyceriden met wel 20,6 mg/dl verlagen.
• Het Voedingscentrum adviseert: Een dagelijks handje noten als onderdeel van een gebalanceerd, hartgezond voedingspatroon.
• Effect na 4 tot 6 weken meetbaar: De cholesterolverlagende effecten zijn al na een maand regelmatig noten eten terug te zien in de bloedvetwaarden.
• Noten vervangen geen medicatie: Bij medisch voorgeschreven cholesterolverlagers dienen noten als aanvulling en niet als vervanging te worden gezien – overleg altijd met je arts.

Noten en cholesterol: het wetenschappelijke bewijs

Het verband tussen noten en cholesterol is wetenschappelijk uitstekend gedocumenteerd. Een grootschalige meta-analyse van 25 interventiestudies met in totaal 583 deelnemers levert overtuigende resultaten op: de consumptie van gemiddeld 67 gram noten per dag leidde tot een daling van het totale cholesterol met 10,9 mg/dl (5,1%) en van het LDL-cholesterol met 10,2 mg/dl (7,4%). Deze waarden zijn klinisch relevant en vergelijkbaar met milde medicamenteuze behandelingen.

Bijzonder opmerkelijk: de cholesterolverlagende werking van noten vertoont een duidelijke dosis-responsrelatie. Hoe meer noten er worden gegeten, hoe sterker het effect op de bloedvetwaarden. Tegelijkertijd profiteren mensen met een reeds verhoogd LDL-gehalte en een lagere Body Mass Index (BMI) het meest van deze interventie.

Welke onderzoeken bewijzen de cholesterolverlagende werking van noten?

Het wetenschappelijke bewijs voor de cholesterolverlagende werking van noten is afkomstig uit meer dan tien gerandomiseerde, gecontroleerde onderzoeken. Een tweejarige langetermijnstudie met walnoten toonde aan dat de interventiegroep na 24 maanden een mediaan LDL-cholesterol had dat 4,3 mg/dl lager lag dan voor aanvang, terwijl het totale cholesterol met 8,5 mg/dl daalde. Dit onderzoek maakte gebruik van kernspinresonantie-spectroscopie, een uiterst nauwkeurige methode om de lipoproteïneconcentratie in het bloed te bepalen.

Andere onderzoeken richtten zich op specifieke notensoorten. Bij amandelen lieten studies met doseringen van 40 tot 75 gram per dag een LDL-daling van 4 tot 9% zien binnen 4 tot 16 weken. Voedingspatronen rijk aan pistachenoten bleken in vergelijkende analyses bijzonder effectief met een daling van 6,6 mg/dl, gevolgd door amandelen (4,6 mg/dl) en walnoten (3,5 mg/dl).

Hoeveel procent verlagen noten het LDL-cholesterol?

De procentuele daling van het LDL-cholesterol door noten bedraagt gemiddeld 7,4%, maar kan afhankelijk van de beginwaarden, de hoeveelheid noten en individuele factoren variëren tussen de 6% en 30%. Het Voedingscentrum adviseert een handje noten per dag (ongeveer 25 gram) als onderdeel van een gezond voedingspatroon. Met deze hoeveelheid kun je een daling van circa 5 tot 7% verwachten, wat het risico op hart- en vaatziekten aanzienlijk kan verlagen.

Belangrijk om te begrijpen: de procentuele verlaging hangt af van je uitgangswaarde. Iemand met een LDL-cholesterol van 160 mg/dl komt bij een daling van 7,4% uit op ongeveer 148 mg/dl – een klinisch betekenisvol verschil dat het risico op aderverkalking en hartaandoeningen verkleint.

Welke noten eten bij te hoog cholesterol?

Niet alle noten zijn gelijk als het gaat om cholesterol verlagen. De wetenschappelijke literatuur laat duidelijke verschillen zien tussen de verschillende notensoorten, zowel in effectiviteit als in de benodigde dosering.

Welke noten verlagen het cholesterolgehalte het beste?

Bovenaan staan pistachenoten, die in meta-analyses de sterkste verlaging van het LDL-cholesterol lieten zien (-0,17 mmol/l oftewel 6,6 mg/dl). Ze worden op de voet gevolgd door amandelen met een gemiddelde daling van 4,6 mg/dl en walnoten met 3,5 mg/dl. Deze rangorde is gebaseerd op directe vergelijkende studies waarin verschillende notensoorten onder gelijke omstandigheden zijn getest.

Andere effectieve notensoorten zijn:

• Macadamianoten: bevatten uitzonderlijk veel enkelvoudig onverzadigde vetzuren en kunnen in hogere doseringen effectief zijn
• Hazelnoten: rijk aan vitamine E en fytosterolen, die de opname van cholesterol remmen
• Pecannoten: hoog gehalte aan antioxidanten en onverzadigde vetzuren
• Cashewnoten en cholesterol: cashewnoten hebben een gematigd effect op het LDL-cholesterol en dragen tegelijkertijd bij aan een gezond HDL-cholesterol
• Paranoten: bevatten veel selenium, een mineraal met een sterke antioxiderende werking

Wat is beter tegen een hoog cholesterol: walnoten of amandelen?

Een directe vergelijking tussen walnoten en amandelen toont aan: beide zijn bijzonder effectief, maar elk op hun eigen manier. Amandelen laten in onderzoeken met 40 tot 75 gram per dag een LDL-daling van 4 tot 9% zien. Walnoten blinken daarentegen uit door hun uitzonderlijk hoge gehalte aan omega 3-vetzuren (alfa-linoleenzuur). Deze verlagen niet alleen het LDL-cholesterol, maar werken ook ontstekingsremmend en verminderen kleine, compacte LDL-deeltjes – de gevaarlijkste vorm van het slechte cholesterol.

Het advies luidt dan ook: een mix van verschillende ongebrande noten is ideaal om van de uiteenlopende voedingsprofielen te profiteren. Moet je toch kiezen, dan zijn zowel walnoten als amandelen uitstekende keuzes met een wetenschappelijk bewezen werking.

Zijn pinda’s net zo effectief als andere noten tegen cholesterol?

Hoewel pinda’s botanisch gezien peulvruchten zijn, worden ze qua voedingswaarde tot de noten gerekend. Ze bevatten vergelijkbare gezonde vetten en laten in studies eveneens een cholesterolverlagend effect zien, al is dat iets minder uitgesproken dan bij walnoten, amandelen of pistachenoten. Het voordeel van pinda’s: ze zijn aanzienlijk voordeliger en vormen daardoor een budgetvriendelijke optie om dagelijks noten in je voedingspatroon op te nemen. Ongezouten, ongebrande pinda’s zijn hierbij de beste keuze.

De optimale dagelijkse portie: hoeveel noten moet je eten?

Hoeveel noten moet je dagelijks eten om je cholesterol te verlagen?

De wetenschappelijke literatuur laat een breed spectrum aan effectieve doseringen zien. De optimale hoeveelheid ligt tussen de 25 en 67 gram per dag, afhankelijk van je persoonlijke doelen en uitgangswaarden:

• Minimaal effectieve dosis: 10-20 gram per dag (ongeveer een klein handje of 7-15 noten)
• Aanbevolen standaarddosering: 25-30 gram per dag (een handje noten per dag) – komt overeen met de richtlijn van het Voedingscentrum
• Maximale onderzochte dosis: 67 gram per dag (ongeveer twee royale handjes) voor het sterkste effect

Een praktische vuistregel: een handje noten per dag is voor de meeste mensen voldoende om meetbare verbeteringen in de bloedvetwaarden te behalen. Dit komt neer op circa 25 tot 30 gram oftewel 150 tot 200 kilocalorieën.

Hoeveel walnoten per dag om je cholesterol te verlagen?

Specifiek voor walnoten adviseren onderzoeken 40 tot 43 gram per dag, wat neerkomt op ongeveer een half kopje of 7 tot 8 hele walnoten. Deze hoeveelheid liet in een tweejarig langetermijnonderzoek een significante verbetering van het lipidenprofiel zien zonder gewichtstoename. Walnoten zijn bijzonder rijk aan alfa-linoleenzuur (ALA), een plantaardig omega 3-vetzuur dat naast cholesterolverlaging ook ontstekingsremmend werkt.

Hoe snel zie je resultaat van noten eten?

Het goede nieuws: je hoeft geen maanden te wachten. De eerste meetbare effecten op je bloedvetwaarden zijn al na 4 tot 6 weken regelmatig noten eten zichtbaar. De meeste studies hanteerden interventieperiodes van 4 tot 8 weken en toonden binnen dat tijdsbestek al significante dalingen van het LDL-cholesterol aan.

Voor blijvende, duurzame effecten en maximale voordelen voor hart en vaten is het belangrijk om noten vast in je dagelijkse voeding op te nemen. Langetermijngegevens over een periode van twee jaar tonen aan dat de positieve effecten behouden blijven en zich zelfs verder kunnen versterken wanneer je consequent noten blijft eten als onderdeel van een gezond voedingspatroon.

Waarom noten helpen bij het cholesterol verlagen

Waarom verlagen noten het cholesterolgehalte?

De cholesterolverlagende werking van noten berust op een complex samenspel van verschillende mechanismen:

1. Vervanging van verzadigde vetten: Wanneer noten andere snacks of maaltijdonderdelen vervangen, vermindert automatisch de inname van verzadigde vetzuren en transvetten, die het LDL-cholesterol verhogen.

2. Onverzadigde vetzuren verlagen LDL: De in noten ruimschoots aanwezige enkelvoudig en meervoudig onverzadigde vetzuren verbeteren de vetstofwisseling en remmen de aanmaak van VLDL-deeltjes in de lever, de voorlopers van het LDL-cholesterol.

3. Fytosterolen blokkeren de opname: Noten bevatten plantensterolen (fytosterolen) die qua structuur op cholesterol lijken. Ze beconcurreren de opname van cholesterol in de darmen, waardoor er meer cholesterol via de ontlasting wordt afgevoerd in plaats van in het bloed te worden opgenomen.

4. Voedingsvezels binden galzuren: De oplosbare voedingsvezels in noten binden galzuren in de darmen, die cholesterol bevatten. Het lichaam moet daardoor meer cholesterol uit het bloed aanspreken om nieuwe galzuren aan te maken, wat het cholesterolgehalte verlaagt.

5. Antioxidanten beschermen LDL: Noten zijn rijk aan vitamine E, polyfenolen en andere antioxidanten die het LDL-cholesterol beschermen tegen oxidatie. Geoxideerd LDL is extra schadelijk voor de vaatwanden en bevordert aderverkalking.

Welke voedingsstoffen in noten verlagen het LDL-cholesterol?

De belangrijkste cholesterolverlagende bestanddelen in noten zijn:

• Onverzadigde vetzuren: 50-70% van het totale vetgehalte, voornamelijk oliezuur (omega 9) en linolzuur (omega 6)
• Alfa-linoleenzuur (ALA): met name in walnoten, een plantaardig omega 3-vetzuur
• Fytosterolen: 95-270 mg per 100 gram noten, remmen de cholesterolopname in de darm
• Oplosbare voedingsvezels: 2-4 gram per portie, binden galzuren
• Polyfenolen: krachtige antioxidanten, vooral overvloedig in walnoten en hazelnoten
• L-arginine: een aminozuur dat de vaatfunctie ondersteunt
• Magnesium: ondersteunt de gezondheid van de bloedvaten en verbetert de glucosestofwisseling

Ongebrande versus gebrande noten en cholesterol: het cruciale verschil

Wat zijn ongebrande noten en werken ze beter tegen cholesterol dan gebrande noten?

Hier stuiten we op een belangrijk en vaak over het hoofd gezien aspect: ongebrande noten hebben vanuit gezondheidsperspectief duidelijk de voorkeur. De reden hiervoor zijn zogeheten Advanced Glycation End Products (AGE’s), ook wel glycotoxines genoemd, die bij hoge temperaturen ontstaan in vet- en eiwitrijke voedingsmiddelen.

AGE’s dragen bij aan oxidatieve stress en chronische ontstekingen – twee factoren die het risico op hart- en vaatziekten vergroten. Tijdens het branden of roosteren van noten stijgt het AGE-gehalte aanzienlijk. Terwijl gekookte tofu bijvoorbeeld lage AGE-waarden heeft, bevat gegrilde of gebakken tofu een veelvoud daarvan. Hetzelfde geldt voor noten: ongebrande noten en zaden hebben lage AGE-waarden, terwijl gebrande noten aanzienlijk hoger scoren.

Concreet betekent dit: kies waar mogelijk voor pure, ongebrande noten. Dit geldt net zo goed voor notenpasta – let op varianten van 100% ongebrande noten zonder toegevoegde olie of suiker.

Welke noten eten bij te hoog cholesterol en bevatten ze zelf cholesterol?

Een veelgestelde vraag, maar eigenlijk overbodig: alle noten zijn van nature 100% cholesterolvrij. Cholesterol komt namelijk uitsluitend voor in dierlijke producten. Plantaardige voedingsmiddelen, inclusief alle soorten noten, bevatten geen milligram cholesterol. Wel bevatten ze fytosterolen (plantaardige sterolen) en voedingsvezels. Deze fytosterolen lijken qua structuur op cholesterol en blokkeren de opname ervan in de darmen, waardoor ze actief helpen je cholesterol verlagen.

De échte vraag is dan ook: welke noten hebben het gunstigste vetzuurprofiel? Hier scoren walnoten, amandelen en pistachenoten het hoogst dankzij hun royale hoeveelheid gezonde, onverzadigde vetzuren.

Kun je door te veel noten te eten een te hoog cholesterol krijgen?

Kort gezegd: nee. Er is geen enkel wetenschappelijk bewijs dat het eten van noten – zelfs in grotere hoeveelheden – je cholesterolwaarden verhoogt. Wel zijn er praktische grenzen. Noten zijn calorierijk (ongeveer 600 tot 700 kcal per 100 gram). Als je veel noten eet zonder andere calorieën te schrappen, kan dit leiden tot gewichtstoename. Overgewicht verhoogt op zijn beurt weer het risico op hart- en vaatziekten.

De oplossing is eenvoudig: gebruik noten als vervanger van minder gezonde snacks en eet ze niet bovenop je gewone voedingspatroon. Vervang chips, koek of andere bewerkte tussendoortjes door een portie noten. Zo profiteer je optimaal van de cholesterolverlagende voordelen zonder overtollige calorieën.

Noten en cholesterol: meer dan alleen het verlagen van je cholesterol

Kunnen noten hart- en vaatziekten helpen voorkomen?

Zeker weten – en het wetenschappelijk bewijs hiervoor is overweldigend. Noten helpen niet alleen het LDL-cholesterol verlagen, ze bieden een compleet pakket aan beschermende effecten voor je hart en bloedvaten:

• Vermindering van aderverkalking (arteriosclerose): doordat ze het LDL-cholesterol verlagen en boordevol antioxidanten zitten, vertragen noten de vorming van plaque in de slagaders.
• Verbetering van de vaatfunctie: het aminozuur L-arginine in noten stimuleert de aanmaak van stikstofmonoxide, wat de bloedvaten helpt ontspannen en de doorbloeding verbetert.
• Ontstekingsremmende werking: omega 3-vetzuren, onverzadigde vetzuren en polyfenolen remmen chronische ontstekingen, een van de belangrijkste risicofactoren voor hart- en vaatziekten.
• Gunstig voor de bloeddruk: regelmatig noten eten kan bijdragen aan een bescheiden daling van de bloeddruk.
• Verbetering van het totale bloedvetprofiel: naast een daling van het LDL-cholesterol verbeteren vaak ook de triglyceridenwaarden en het HDL-cholesterol.

Langetermijnstudies tonen aan dat mensen die regelmatig noten eten een 30 tot 50% lager risico op coronaire hartziekten hebben in vergelijking met mensen die zelden of nooit noten consumeren.

Kunnen noten het HDL-cholesterol (het ‘goede’ cholesterol) verhogen?

Onderzoek naar dit onderwerp laat wisselende resultaten zien. Terwijl noten het LDL-cholesterol aantoonbaar en betrouwbaar verlagen, is het effect op het HDL-cholesterol (het ‘goede’ cholesterol) meestal neutraal tot licht positief. Sommige onderzoeken laten een bescheiden stijging van het HDL zien, terwijl andere geen verandering meten.

Veel belangrijker dan de absolute HDL-waarde is echter de cholesterolratio (LDL/HDL-ratio) – de verhouding tussen het slechte en het goede cholesterol. Deze verhouding verbetert aanzienlijk door het eten van noten, omdat het LDL daalt terwijl het HDL stabiel blijft of licht stijgt. Een gunstigere LDL/HDL-ratio hangt direct samen met een lager risico op hart- en vaatziekten.

Wat is het effect van noten op triglyceriden?

Bij mensen met verhoogde beginwaarden kunnen noten de triglyceriden aanzienlijk verlagen – klinische studies laten dalingen zien tot wel 20,6 mg/dl. Vooral walnoten zijn hierbij bijzonder effectief dankzij hun hoge gehalte aan omega 3-vetzuren. Bij mensen met al normale triglyceridenwaarden is het effect daarentegen minimaal.

Dit onderstreept een belangrijk principe: noten werken het krachtigst bij mensen met verhoogde uitgangswaarden. Hoe hoger je LDL-cholesterol of triglyceriden aan het begin zijn, hoe meer voordeel je haalt uit het regelmatig eten van noten.

Zo voeg je noten toe aan je dagelijkse voedingspatroon

Wanneer kun je het beste noten eten: ’s ochtends of ’s avonds?

Het goede nieuws: het tijdstip waarop je noten eet, maakt voor het cholesterolverlagende effect niets uit. Studies die verschillende eetmomenten met elkaar vergeleken, vonden geen significante verschillen in de bloedvetwaarden. Waar het écht om gaat, is de regelmatige, dagelijkse inname.

Praktische ideeën voor elk moment van de dag:

• ’s Ochtends: noten door je muesli, yoghurt of als topping over je havermout zorgen voor een langdurig verzadigd gevoel.
• ’s Middags: als voedzaam tussendoortje tussen de maaltijden door voorkomen noten energiedips en lekkere trek.
• ’s Avonds: lekker knapperig door een frisse salade of als gezond alternatief voor chips op de bank.

Handige tips voor elke dag:

• Maak handige portiezakjes van 25 tot 30 gram ongebrande noten klaar om mee te nemen naar je werk.
• Strooi gehakte walnoten of amandelen over salades, soepen of warme groentegerechten.
• Kies voor 100% pure notenpasta (van ongebrande noten) op je volkorenbrood in plaats van boter of margarine.
• Voeg een handje noten toe aan je smoothie voor extra eiwitten, voedingsvezels en gezonde vetten.
• Gebruik fijngemalen noten als krokant korstje voor vis- of vleesgerechten in plaats van traditioneel paneermeel.
• Vervang een deel van het meel in bakrecepten door gemalen amandelen of notenmeel.

Veelgestelde vragen

Kunnen noten cholesterolverlagende medicijnen vervangen?

Nee, stop nooit op eigen houtje met medicatie. Als je arts cholesterolverlagers (zoals statines) heeft voorgeschreven, mag je hier nooit zonder overleg mee stoppen. Wel kunnen noten een waardevolle, natuurlijke aanvulling zijn op je medische behandeling en in sommige situaties helpen om de benodigde dosering zo laag mogelijk te houden.

Bij licht verhoogde cholesterolwaarden waarvoor nog geen medicatie nodig is, kunnen noten in combinatie met andere gezonde leefstijlkeuzes (meer volkoren producten, volop groenten en minder verzadigd vet) helpen om medicijngebruik uit te stellen of zelfs te voorkomen. Bespreek je persoonlijke situatie en voedingsplan altijd met je behandelend arts.

Wat zegt het Voedingscentrum over noten en cholesterol?

Het Voedingscentrum adviseert binnen de Schijf van Vijf om elke dag een handje noten per dag (ongeveer 25 gram) te eten. Dit advies is gebaseerd op overtuigend wetenschappelijk bewijs voor de beschermende werking van noten op hart en bloedvaten, waaronder het verlagen van het LDL-cholesterol. Het Voedingscentrum benadrukt daarbij dat je noten het beste kunt inzetten als vervanger van minder gezonde vetten en snacks, en niet als extraatje bovenop je normale voeding.

Belangrijk detail: het advies geldt specifiek voor ongezouten en ongebrande noten, om je zoutinname te beperken en het AGE-gehalte zo laag mogelijk te houden.

Hoe snel zie je resultaat van noten op je cholesterol?

De meeste wetenschappelijke onderzoeken laten al na 4 tot 6 weken dagelijks noten eten meetbare verbeteringen zien in de bloedvetwaarden. Bij sommige interventies werd al na 3 tot 4 weken een significante daling van het LDL-cholesterol waargenomen. Het maximale effect wordt doorgaans na 2 tot 3 maanden bereikt en blijft stabiel zolang je dagelijks noten blijft eten.

Wil je het effect bij jezelf meten? Laat dan vooraf je bloedwaarden (lipidenprofiel) bepalen via de huisarts, voeg vervolgens 4 tot 8 weken lang dagelijks een handje ongebrande noten toe aan je voeding, en laat je waarden opnieuw meten. Zo zie je precies wat de combinatie van noten en cholesterol voor jouw gezondheid doet.

Wetenschappelijke bronnen

• Siqueira APS, Pacheco MTB, Naves MMV. (2015). Nutritional quality and bioactive compounds of partially defatted baru almond flour. Food Science and Technology (Campinas), 35(1):127-32.
• Union of Concerned Scientists. (2016). The importance of Brazil’s Cerrado. October 2016.
• Marques T. (2014). Chemical composition of processed baru (Dipteryx alata Vog.) almonds: Lyophilization and roasting. African Journal of Agricultural Research, 9(13):1061-9.
• Borges TH, Rodrigues N, De Souza AM, Pereira JA. (2014). Effect of different extraction conditions on the antioxidant potential of baru almonds. Journal of Food & Nutrition Research, 53(2):180-8.
• Araujo ACF, et al. (2017). Consumption of baru nuts (Dipteryx alata) in the treatment of obese mice. Ciência Rural, 47(2):1-4.
• Fernandes DC, Alves AM, De Castro G, Jordao AA. (2015). Journal of Food Research, 4(4):38-46.
• Bento AP, Cominetti C, Simões Filho A, Naves MM. (2014). Baru almond improves lipid profile in mildly hypercholesterolemic subjects. Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases, 24(12):1330-6.
• Tamizifar B, et al. (2005). A low-dose almond-based diet decreases LDL-C while preserving HDL-C. Archives of Iranian Medicine, 8(1):45-51.
• Jamshed H, Sultan FA, Iqbal R, Gilani AH. (2015). Dietary Almonds Increase Serum HDL Cholesterol in Coronary Artery Disease Patients. Journal of Nutrition, 145(10):2287-92.
• Musa-Veloso K, Paulionis L, Poon T, Lee HY. (2016). The effects of almond consumption on fasting blood lipid levels. Journal of Nutritional Science, 5:e34.
• Lemos MRB, de Almeida Siqueira EM, Arruda SF, Zambiazi RC. (2012). The effect of roasting on the phenolic compounds and antioxidant potential of baru nuts. Food Research International, 48(2):592-7.
• Uribarri J, Woodruff S, Goodman S, et al. (2010). Advanced glycation end products in foods and practical reduction guide. Journal of the American Dietetic Association, 110(6):911-16.
• de Souza RGM, Gomes AC, de Castro IA, Mota JF. (2018). A baru almond-enriched diet reduces abdominal adiposity. Nutrition, 55-56:154-60.