In het traditionele Turkse recept voor pancar salatası vind je geen feta, maar beyaz peynir. Dat is geen toevallig vertaaldetail, maar een wezenlijk andere witte kaas met geheel eigen eigenschappen.
Omdat het natriumgehalte en het effect daarvan op je bloeddruk bij elk recept met rode biet een belangrijk aandachtspunt is, zochten we uit: welke kaas bevat het minste zout? Tijd voor een grondige vergelijking.
Wat feta precies is (en het verschil met witte kaas)
Sinds 2002 is ‘feta’ binnen de Europese Unie een beschermde oorsprongsbenaming (BOB). De naam feta mag uitsluitend worden gedragen door kaas die:
- in specifieke regio’s van Griekenland is geproduceerd;
- gemaakt is van schapenmelk, eventueel aangevuld met maximaal 30 procent geitenmelk;
- gerijpt is in pekelwater.
Al het andere mag juridisch gezien geen feta heten – ook al lijkt het uiterlijk identiek. De witte blokjeskaas op basis van koemelk in het supermarktschap heet daarom ‘witte kaas’, ‘saladekaas’ of draagt een merknaam zoals Salakis of Patros.
Dit is niet louter een kwestie van etikettering. Schapenmelk bevat bijna twee keer zoveel vet en beduidend meer eiwitten dan koemelk, wat de smaak, romigheid en de uiteindelijke feta voedingswaarde wezenlijk verandert.
Welke kaas bevat het minste zout? De tabel
Waarden per 100 gram, afgerond, gangbare supermarktproducten:
| Kaas | Melk | Vet | Eiwit | Zout | Calcium |
|---|---|---|---|---|---|
| Feta BOB (Griekenland) | Schaap/geit | 21 g | 17 g | 3,0 g | 400 mg |
| Beyaz peynir (Turkije) | Koe of schaap | 18 g | 17 g | 2,0–2,5 g | 450 mg |
| Ezine peyniri (Turkije) | Schaap/geit/koe | 24 g | 18 g | 2,5 g | 420 mg |
| Witte kaas / saladekaas | Koe | 20 g | 14 g | 2,5–3,5 g | 350 mg |
| Salakis / schapenkaasmerken | Schaap | 22 g | 15 g | 2,8 g | 400 mg |
| Halloumi (Cyprus) | Schaap/geit/koe | 25 g | 22 g | 2,5–3,0 g | 750 mg |
| Ricotta salata | Schaap | 24 g | 20 g | 2,5 g | 500 mg |
| Hüttenkäse (cottage cheese) | Koe | 3 g | 12 g | 0,8 g | 80 mg |
De waarden kunnen per producent aanzienlijk variëren – bij sommige soorten saladekaas is zelfs meer dan 4 gram zout gemeten. De voedingswaardetabel op de verpakking blijft altijd de enige betrouwbare bron.
De drie belangrijkste inzichten: zoutarme kaas soorten onder de loep
Beyaz peynir is de minder zoute keuze. Deze Turkse witte kaas rijpt doorgaans korter in het pekelwater en bevat gemiddeld een halve tot een hele gram minder zout dan Griekse feta. Gebruik je 150 gram in een salade, dan scheelt dat al snel een gram zout – volgens het Voedingscentrum een zesde van de aanbevolen dagelijkse limiet van 6 gram, louter door je kaaskeuze.
Witte kaas van koemelk is niet automatisch milder. De reputatie als ‘feta-alternatief light’ klopt qua vetgehalte, maar zeker niet qua zout. Sommige soorten saladekaas op basis van koemelk zijn zelfs zouter dan authentieke feta, omdat de pekel het ontbrekende volle aroma van schapenmelk moet compenseren.
Hüttenkäse is de opvallende uitzondering. Wil je weten welke kaas bevat het minste zout en het natriumgehalte zo laag mogelijk houden, dan kom je bij hüttenkäse uit op een kwart van het zout en een zevende van het vet. In een salade met rode biet werkt dit verrassend goed, omdat de biet zelf al over een krachtige smaak beschikt.
Kaas ontzouten in water: hoeveel helpt het echt?
Het standaardadvies luidt vaak om feta voor consumptie even in koud water te leggen. Dit effect is meetbaar, maar blijft beperkt – het zout zit immers niet alleen aan de buitenkant, maar trekt door de hele kaasstructuur.
Wat daadwerkelijk werkt:
- Ontzzout in blokjes, niet als één groot blok. Meer contactoppervlak zorgt voor een betere zoutafgifte.
- 20 tot 30 minuten in koud water, en ververs het water tussentijds een keer.
- Laat de blokjes daarna goed uitlekken, zodat je salade niet waterig wordt.
In de praktijk verwijder je hiermee circa 15 tot 25 procent van het zout. Van 3 gram zout blijft ongeveer 2,4 gram over. Geen wondermiddel, maar in combinatie met gerichte zoutarme kaas soorten helpt elke gram om je bloeddruk onder controle te houden.
De kaas levert door het ontzouten wel wat smaakintensiteit in. Een scheutje citroensap vangt dit eenvoudig op: het zuur prikkelt dezelfde smaakpapillen, waardoor een lager zoutgehalte toch krachtig smaakt.
Is feta gezonder dan gewone kaas? Waar witte kaas echt scoort
Naast de aandacht voor zout verdient ook de positieve kant van de voedingswaarde vermelding.
Calcium. 100 gram feta levert ongeveer 400 milligram calcium op, goed voor 40 procent van de dagelijkse aanbeveling. In combinatie met oxaalzuurrijke groenten heeft calcium bovendien een gunstige werking – zie ook het artikel over oxaalzuur.
Eiwitten. Met 15 tot 17 gram eiwit per 100 gram en een compleet aminozurenprofiel maakt deze kaas van een eenvoudige groentesalade direct een verzadigende maaltijd.
Minder vet dan vaak gedacht. Kijken we naar de feta voedingswaarde, dan bevat feta ongeveer 21 gram vet per 100 gram – terwijl Goudse kaas, emmentaler en cheddar doorgaans tussen de 28 en 34 gram vet bevatten. Binnen het kaasschap is feta daarmee een van de lichtere opties.
Fermentatie. Traditionele kaas van rauwe melk met een langdurige rijping in pekelwater bevat levende bacterieculturen. Het merendeel van de kazen in de supermarkt is echter gepasteuriseerd.
Het Turkse recept
Beyaz peynirli pancar salatası, voor 2 porties:
- 250 g gekookte rode bieten, in blokjes
- 120 g beyaz peynir
- 1/2 rode ui
- 1 handvol verse tijm, eventueel oregano
- 2 el olijfolie
- Sap van een halve citroen
- Peper naar smaak, geen extra zout toevoegen
Meng de rode bieten met de rode ui, olijfolie en het citroensap en laat dit tien minuten trekken. Verdeel vervolgens de kaas en de verse tijm eroverheen.
Waarom tijm en geen peterselie?
Verse tijm bevat thymol en carvacrol, twee fenolische verbindingen met een wetenschappelijk aangetoonde antimicrobiële werking. Dat is precies de reden waarom tijm van oudsher werd gecombineerd met vlees en in de volksgeneeskunde werd toegepast bij hoestklachten.
Voor de salade speelt vooral het culinaire samenspel een rol: het kruidige, harsachtige accent van tijm balanceert de aardse zoetheid van rode biet op een manier die peterselie niet kan evenaren. In de Turkse keuken is dit dan ook geen toeval, maar een beproefde smaakcombinatie.
Voedingswaarden per portie (geschat)
| Per portie | |
|---|---|
| Energie | ca. 290 kcal |
| Eiwit | ca. 12 g |
| Vet | ca. 20 g |
| Koolhydraten | ca. 11 g |
| Zout | ca. 1,4 g |
| Calcium | ca. 280 mg |
Slechts 1,4 gram zout in plaats van de circa 2 gram die dezelfde hoeveelheid klassieke feta zou opleveren – met behoud van de volle smaakbeleving. Wie wil weten welke kaas bevat het minste zout, ziet hier direct de praktische winst van een bewuste productkeuze.
Bronnen
- Bordoni A, Danesi F, Dardevet D et al.: Dairy products and inflammation: A review of the clinical evidence. Critical reviews in food science and nutrition 2017. PubMed 26287637. DOI: 10.1080/10408398.2014.967385.
- Arafat HM, Omar J, Shafii N et al.: The association between breast cancer and consumption of dairy products: a systematic review. Annals of medicine 2023. PubMed 37078247. DOI: 10.1080/07853890.2023.2198256.
- Arslan BN, Döndaş NY, Koçhan S et al.: Functional fermented dairy products: a review of mechanisms, health potential, and technological challenges. 2026. PubMed 42221754. DOI: 10.3389/fnut.2026.1779688.
- Nelon JN, Eltaher SS, Abdelhamid AG. et al.: Shotgun metagenomic and phenotypic characterization of indigenous lactic acid bacteria from raw milk artisanal cheeses: metagenomic functional insight and starter culture traits. 2026. PubMed 42326426. DOI: 10.3389/fmicb.2026.1820264.
- Kaplan DN, Sanlier N.: Breast Cancer in Relation to Dairy Product Consumption: A Review of Current Findings and Potential Mechanisms. 2026. PubMed 41886028. DOI: 10.1007/s13668-026-00753-5.
- Prandi I, Pezzuto A, Massaro A et al.: A Fourteen-Year Surveillance Study on the Microbiological Status of Raw Milk Dairy Products from Alpine Dairies in Northeastern Italy. 2026. PubMed 42121423. DOI: 10.3390/foods15091479.
- Mogut D, Goli M, Reyes CDG et al.: Qualitative Characterization of Neu5Gc-Containing N-Glycans in Commercial Cheddar Cheese Products Using Nano-UHPLC-ESI-MS/MS-A Pilot Study. 2026. PubMed 42196183. DOI: 10.3390/ijms27104200.
- Ljubojević Pelić D, Vidaković Knežević S, Popov N et al.: Incorporating Pooled Donkey Milk from Autochthonous Balkan and Banat Donkey Breeds into Traditional Dairy Products: Effects on Technological Properties, Nutritional Profile, and Sensory Acceptability of <i>Podliveni</i> Cheese. 2026. PubMed 42193740. DOI: 10.3390/ani16101449.
- Dapkevicius MLE, de Sousa T, Silveira MDG et al.: Cheese and Its Microbes Under the Light of One Health-A Comprehensive Review. 2026. PubMed 42279722. DOI: 10.3390/foods15111935.
- Bodenrader A, Sotres-Alvarez D, Dao MC et al.: Dairy Products Are Not Adversely Associated with Depressive Symptoms over 6 Years in the Hispanic Community Health Study/Study of Latinos. 2026. PubMed 42280448. DOI: 10.3390/nu18111805.
